Zasięg kolonizacji niemieckiej w Polsce do roku 1333

Na mapce pokazano rozprzestrzenianie się nowego typu miast organizowanych na prawie niemieckim oraz napływ osadników niemieckich. Najszybciej lokowano miasta na ziemiach zachodnich i w ziemi chełmińskiej. Do r. 1333 zorganizowano już prawie wszystkie miasta - które powstały do XVI w. - na Śląsku (około 105 bez miast Opawszczyzny), Pomorzu Zachodnim (około 30 w części pomorskiej) i w ziemi chełmińskiej (12). Śląsk wyróżniał się nie tylko ich liczbą, ale także rozmiarami. Wrocław był wtedy największym miastem Polski (blisko 15 000 mieszkańców), a obok niego powstało jeszcze kilka bogatszych miast średnich, liczących około 3-5 tyś. mieszkańców, jak: Legnica, Głogów, Lwówek, Świdnica, Nysa, Brzeg. Na ziemiach Królestwa Polskiego Wielkopolska wyróżniała się liczbą lokowanych miast (47). Ustępowały jej: Małopolska (około 38 miast na obszarze blisko dwukrotnie większym), Kujawy i ziemia łęczycko - sieradzka (19) oraz opóźnione w rozwoju Mazowsze (zaledwie 7 miast).
Osadnicy niemieccy napłynęli w dużych gromadach przede wszystkim do ważniejszych miast, zwłaszcza największych. Zniemczenie mniejszych miast i miasteczek postępowało tylko na zachodzie i nad dolną Wisłą. Liczne wiejskie osady niemieckie lub etnicznie mieszane powstały w Sudetach i na Pogórzu Sudeckim, w zachodniej części Pomorza Szczecińskiego (na zachód od Kołobrzegu), w Nowej Marchii i pod Gdańskiem, Bogate mieszczaństwo niemieckie niejednokrotnie współdziałało z wrogami Polski.
Drukuj stronę