Plany grodów przedlokacyjnych

Plany przedstawiają trzy centralne ośrodki grodowe dawnej Polski: stołecny Kraków, Poznań i Gniezno. Wszystkie składały się z trzech zasadniczych części: grodu, podgrodzia i wieńca osad otwartych. W grodach znajdowały się: dwór księcia lub biskupa, katedra lub kościół i pomieszczenia dla załogi. Całość otaczały fosy i wały drewniano-ziemne wysokie na 10-12 m, umocnione konstrukcją rusztową i izbicami wypełnionymi kamieniami i gliną. Obok znajdowały się podgrodzia lub podgrodzie, podobnie ufortyfikowane, a zamieszkane przez rodziny załogi, znaczniejszych kupców i rzemieślników, zwłaszcza ważnych wtedy kowali i rymarzy, wreszcie duchowieństwo skupione przy katedrach lub dużych kościołach. Kompleksy takich ufortyfikowanych osad tworzyły warownie, stawiające skuteczny opór nawet najlepiej uzbrojonym wojskom niemieckim. W pobliżu powstawały osiedla otwarte z własnymi kościołami, karczmami i targami, na których dokonywano transakcji handlowych w określone dni i pod kontrolą urzędników książęcych. Część tych osiedli miała spore rozmiary, a w głównym osiedlu krakowskim znajdowało się 6 kościołów. Takie zespoły miejskie liczyły po kilka tysięcy mieszkańców.
Drukuj stronę