Henryk Pobożny

Był synem Henryka Brodatego i Jadwigi. Przejął dziedzictwo po ojcu i w latach 1238 - 1241 panował jako książę śląski, krakowski i wielkopolski. Jego żoną była Anna, córka króla czeskiego Przemysła Ottokara. Małżeństwo układało się bardzo harmonijnie. Anna uległa wpływom teściowej, poświęcała się praktykom dewocyjnym i dobroczynności. Z tego związku narodziło się dwanaścioro dzieci. Mieli czterech synów: Bolesława Łysego Rogatkę, Henryka Białego, Konrada i Władysława. Trzej pierwsi władali w poszczególnych księstwach śląskich, Władysław zaś został duchownym. Henryk, mimo, że dość późno odziedziczył władzę po ojcu, zawsze stał u jego boku i lojalnie wspierał jego politykę. Nie był to powszechny zwyczaj w stosunkach rodzinnych tej epoki. Przyczyną takiego zachowania nie był też jego charakter - jak pokazała przyszłość stać go było na śmiałe decyzje, upór i militarne sukcesy. Od 1224 roku Henryk Pobożny został oficjalnie dopuszczony do współrządzenia, a od 1227 roku jego rola stała się bardzo ważna (ojciec Henryka został ranny i nie był w stanie sprawować pełni władzy). Uczestniczył w walkach ojca z Konradem Mazowieckim, bronił Śląsk przed najazdem Rusinów, walczył o Lubusz i zachodnią Wielkopolskę. Od 1234 roku nosił tytuł księcia Śląska i Polski. W 1238 roku przejął rządy po ojcu. Dzięki zręczności załagodził konflikt z Kościołem i przejęcie władzy odbyło się bez przeszkód. Terytoria zarządzane przez Pobożnego zmniejszyły się. Zgodził się na odzyskanie samodzielności przez księstwa opolskie i sandomierskie.
"Monarchia Henryków" była właściwie zlepkiem szeregu księstw. W każdym z nich podstawy ich władzy były różne. Oparł się Henryk ekspansji Brandenbugii na Lubusz i Santok. Nastąpiły jednak zmiany w sytuacji międzynarodowej. Od 1238 roku trwał najazd mongolski na Ruś. Kolejnym etapem wyprawy Batu-chana była wyprawa na Węgry, a atak na Polskę miał odciągnąć ją od ewentualnego udzielenia pomocy. Henryk Pobożny próbował zmobilizować cały okoliczny świat chrześcijański do walki z poganami. Dlatego zwlekał z rozegraniem ostatecznej bitwy, czekał na posiłki, które jednak nie przybyły. Lublin, Sandomierz, Kraków i Wrocław zostały zdobyte. W kwietniu 1241 roku doszło do słynnej bitwy pod Legnicą. Rycerstwo ze Śląska i Małopolski, koloniści niemieccy, templariusze i Krzyżacy - zostali pobici. Henryk, ze słowami "Gorze nam się stało" rzucił się w wir walki. W tej bitwie zginął książę Henryk oraz kwiat rycerstwa polskiego. Legnica nie została zdobyta, a Tatarzy wycofali się na Węgry. Ocena znaczenia tej bitwy w dziejach Polski nie jest jednoznaczna. Niektórzy uważają, że najazd tatarski był tylko zjawiskiem przyspieszającym proces rozkładu, ponieważ więzi międzydzielnicowe były zbyt słabe. Inni sądzą, że bez bitwy pod Legnicą okres rozbicia dzielnicowego Polski uległby skróceniu.
Drukuj stronę