Mapka ilustruje proces pogłębiającego się rozdrobnienia feudalnego Polski i jego zewnętrzne skutki. Drobne i zwaśnione państewka Piastów nie mogły skutecznie bronić się przed wrogami ościennymi. Groźny stawał się nawet mały, ale napastliwy sąsiad, jak Marchia Brandenburska lub plemiona pruskie. Już w r. 1181 odpadło Pomorze Zachodnie. KsiążęBogusław I pozostawiony własnemu losowi złożył hołd lenny cesarzowi rzymsko-niemieckiemu, a w cztery lata potem Danii. W r. 1227 Pomorze Gdańskie wyłamało się ze wspólnoty Piastów. Jego władca Świętopełk zorganizował zbrojny napad na obradujący w Gąsawie ( koło Gniezna ) zjazd książąt. Prawy zwierzchnik Pomorza książę krakowski Leszek Biały został zabity, a Swiętopełk stał się niezawisłym księciem. W r. 1230 Konrad, książę Mazowsza nękanego najazdami Prusów, nadał Krzyżakom ziemię chełmińską i powierzył im chrystianizację Prus. Około r. 1250 Brandenburgia, wyzyskując wojnę dwóch książąt śląskich, opanowała kluczową pozycję Polski - ziemię lubuską. W r. 1241 znaczną część Małopolski i Śląska spustoszył pierwszy groźny najazd Tatarów. Rycerstwo polskie, nie obeznane z ich sztuką wojenną, uległo w kilku bitwach, a pod Legnicą zginął książę Henryk Pobożny.