(1kB) (1kB) (1kB) (1kB) (1kB) (1kB)

Konrad Mazowiecki

Lata życia ok.1187-1247
Lata panowania: ks. mazowiecki 1202-1247,
ks. krakowski 1241-1243
(6kB)(4kB)(6kB)
(4kB)(9kB)(4kB)
(6kB)(4kB)(6kB)

Konrad krótko panował w Krakowie, długo był księciem mazowieckim, a także sieradzkim i łęczyckim. Syn Kazimierza Sprawiedliwego i Heleny, był młodszym bratem Leszka Białegk. Do 1202 r. pozostawał pod opieką matki, polem uzyskał Mazowsze i Kujawy. Ożenił się z ruską księżniczką Agafią. Działalność Konrada wypadła na czas przemian. Na początku XIII w. Polska ostatecznie rozpadła się na niezależne księstwa, choć pamiętano o szczególnej roli Krakowa. Pragnienie panowania w tym grodzie nie opuszczało go przez całe życie. Bazą dla Konrada było Mazowsze. Dzielnica ta, kiedyś nie ustępująca innym, za jego czasów zaczęła tracić znaczenie. Zanikały przebiegające przez Płock szlaki handlowe, najazdy pruskie i litewskie powodowały zniszczenia i doprowadziły do wyludniania pogranicza. Próbował Konrad ożywić gospodarkę, lokując w 1237 r. Płock na stworzonym w tym celu i nie mającym precedensów prawie. Próba ta nie dała oczekiwanych rezultatów. Słabo rozwijało się osadnictwo wiejskie, na reformę związaną z prawem niemieckim trzeba było jeszcze poczekać. Brakowało na Mazowszu dobrych gleb, nie występowały kruszce. Wszystko to utrudniło Konradowi realizację wielkich celów. Przez pierwszych kilkanaście lat swego panowania na Mazowszu był Konrad, tak jak jego starszy brat, zbliżony do obozu młodych książąt i arcybiskupa Henryka Kietlicza. Poparł też bez zastrzeżeń korzystny dla niego plan chrystianizacji Prusów. W 1216 r. uposażył hojnie pruskiego biskupa Chrystiana, nadając mu dobra w ziemi chełmińskiej. W latach następnych Chrystian uniezależnił się zupełnie od Polski, lecz także wtedy jego działalność była zbieżna z celami Konrada. Dla Mazowsza szczególnie ważna była obrona północnych granic przed częstymi atakami pruskimi. Obroną dowodził wojewoda Krystyn, wcześniej wsławiony walkami na Rusi. Doszło jednak w 1217 r. do zatargu pomiędzy nim a księciem, spór zakończył się egzekucją Krystyna. Po śmierci wojewody najazdy Prusów znowu zaczęły się dawać we znaki. W latach 1222 i 1223 Leszek Biały, Henryk Brodaty i Konrad zorganizowali wyprawy krzyżowe na Prusów. Jednak efekty tych wypraw były niewielkie, problem najazdów nie został rozwiązany. Aby zapobiec niebezpieczeństwu pruskiemu, postanowiono zorganizować na granicy stróżę rycerską. Najpotężniejsze polskie rody - Gryfici, Awdańce, Odrowąże, Starżowie -miały wraz z rycerstwem pilnować granicy. Być może akcja ta zapoczątkowała drobnorycerskie osadnictwo północnego Mazowsza, ale przeciw atakom pruskim nie była skuteczna. Niepowodzenia związane z obroną kraju kazały Konradowi szukać innego rozwiązania. Za radą Henryka Brodatego rozpoczął w 1225 r. pertraktacje z przedstawicielami zakonu krzyżackiego. Krzyżacy, usunięci właśnie z węgierskiego Siedmiogrodu, natychmiast przyjęli ofertę. W 1228 r. nadał im Konrad ziemię chełmińską w zamian za obowiązek obrony przed Prusami. Krzyżacy zwlekali z przybyciem do chwili otrzymania od cesarza Fryderyka II dokumentu, w którym cesarz nadał im wszystkie ziemie zdobyte w Prusach i zrównał w prawach z książętami Rzeszy. Zwłoka ta zmusiła Konrada do utworzenia własnego zakonu rycerskiego, tzw. braci dobrzyńskich. Prędko większość jego członków połączyła się z Krzyżakami. Gdy w 1227 r. został zamordowany Leszek Biały, Konrad zaczął pertraktować z wdową po bracie, Grzymistawą, o roztoczenie opieki nad nią, jej synem i nad ziemiami, w których panował Leszek. Możni krakowscy wybrali jednak na swego księcia Władysława Laskonogiego, a ten powierzył Kraków Henykowi Brodatemu. W odpowiedzi Konrad wraz z posiłkami ruskimi zaatakował Małopolskę. Wojska jego uderzyły też na Wielkopolskę i Śląsk. Został jednak pokonany przez Brodatego pod Skałą i musiał się wycofać. Wydawało się, że książęta śląscy trwale posiedli Małopolskę. Dlatego też w 1239 r. doszło do zbliżenia Konrada z Henrykiem Pobożnym, wzmocnionego małżeństwem dwóch synów Konrada z dwiema córkami Henryka. Lecz gdy Pobożny zginął pod Legnicą, Konrad opanował Kraków i władał nim przez dwa lata. Ustąpić musiał przed buntem Małopolan, którzy pod dowództwem Klemensa z Ruszczy pokonali go w 1243 r. w bitwie pod Suchodołem i osadzili na tronie krakowskim Bolesława Wstydliwego. Mimo że Konrad nie zrezygnował ze swych planów, w 1246 r. pokonał nawet oddziały małopolskie do Krakowa już nie wrócił. Umarł w 1247 r.

Sprowadzenie Krzyżaków do Polski

[Wstęp] [Geneza] [Władcy] [Kroniki][Daty] [Napisz]